Warmte, warmtestuwing, TOG waarde en veilig slapen

Fabels over doorslapen

In Groot Brittannië is het al jaren gebruikelijk om de isolatiewaarde van babybeddengoed te meten en vermelden. Deze zogenoemde TOG waarde is onlangs ook in Nederland geïntroduceerd en kan een hulpmiddel zijn om te voorkomen dat een baby oververhit raakt. Het is immers best lastig om een baby behaaglijk te kleden en te laten slapen, niet te warm, niet te koud.
Ik weet dat sommige ouders warmtestuwing en wiegendood zo eng vinden dat ze er liever niets over lezen. Dit artikel over warmtestuwing, TOG en veilig slapen zal je geruststellen!

Inhoud

Wat is wiegendood? | Warmtestuwing, rebreathing of uitwendige adembelemmering | Wat is warmtestuwing? | Baby’s en warmte | Temperatuur | Beddengoed | Babybed veilig opmaken | Deken | Wat is TOG waarde?
 

Wat is wiegendood?

Wiegendood is het plotseling overlijden van een ogenschijnlijk gezonde baby waarvoor geen verklaring wordt gevonden.

Warmtestuwing, rebreathing of uitwendige adembelemmering

Behalve het risico van warmtestuwing (oververhitting) loopt een baby ook kans op rebreathing (herinademing van uitgeademde lucht) of uitwendige adembelemmering. Ik weet niet waarom dit onder wiegendood valt, want hoewel het overlijden dan plotseling kan optreden is er wel een verklaring voor lijkt me. En daarmee – het goede nieuws – ook de mogelijkheid voor jou om risico’s te verkleinen.

Terug naar inhoud

Wat is warmtestuwing?

Baby warmtestuwingBij warmtestuwing is er geen balans tussen de lichaamstemperatuur en de omgevingstemperatuur. De temperatuur van het lichaam stijgt omdat het de overtollige warmte niet kwijt kan aan de omgeving. De huid kan rood en vochtig (transpiratie) zijn, maar ook droog aanvoelen door de verdamping van transpiratie. Een hoge luchtvochtigheid vergroot het risico, omdat het lichaam dan minder warmte kwijt kan door transpiratie.

Bij optreden van warmtestuwing: afkoelen en drinken. Maar beter is natuurlijk voorkomen.

Transpireren is overigens een gezonde reactie van het lichaam om de temperatuur op peil te houden. Bij transpireren ga je na of je iets kunt doen om je baby behaaglijker te laten voelen.

Rebreathing treedt op als een baby met zijn hoofdje onder een deken terecht komt. Bij een deken van volumineus materiaal (dekbed) is dit risico het grootst. Adembelemmering treed op als baby’s gezichtje tegen luchtdicht materiaal aan komt te liggen, bijv. een kussenachtige knuffel, tussen twee matrassen of op een bank.

Terug naar inhoud

Baby’s en warmte

Alle informatie over warmte, warmtestuwing, TOG waarde en veilig slapenEen baby regelt zijn temperatuur vooral via zijn hoofdje. Het hoofdje van een baby is in verhouding bij de rest van zijn lichaam redelijk groot en beslaat 20% van het lichaamsoppervlak. Bij een volwassene is dit 9%. Hierdoor koelen baby’s sneller af dan grotere kinderen of volwassenen. Pasgeboren baby’s kunnen zichzelf nog niet goed op temperatuur houden. Doe een baby de eerste maand 1 laagje meer aan dan jezelf, maar zet je baby in huis geen mutsje op.

Baby’s vanaf 2 à 3 maanden kunnen hun hun eigen lichaamstemperatuur goed regelen, maar dan nog, is je kindje afhankelijk van jou. Hij kan immers nog geen deken van zich afslaan zoals oudere kinderen en volwassenen doen als ze het te warm hebben.

Blijf er steeds alert op dat jouw baby het behaaglijk heeft, niet te warm, maar ook niet te koud. Je kunt je slapende baby checken door de achterkant van zijn nekje te voelen met de rug van je hand. Een transpirerende baby heeft het te warm, laat dan een laagje kleding of beddengoed weg.

Terug naar inhoud

Temperatuur

Slaapkamertemperatuur 18° C voor baby meest ideaalProfessionals adviseren een slaapkamertemperatuur tussen 16-20° C waarbij 18° C het meest ideaal is. De omgevingstemperatuur kan voor jouw baby beter wat aan de lage kant zijn, dan te hoog. M.a.w. je kunt je kind beter een laagje kleding meer aantrekken, dan de verwarming aan doen.

Ga niet overcompenseren, dat wil zeggen èxtra warm toedekken, ook niet in de winter. En wees ook niet onnodig bang voor oververhitting. Als jouw baby het te koud heeft, moet hij namelijk veel energie steken in het op peil houden van zijn temperatuur. Deze energie wordt onnodig onttrokken aan de energie die nodig is voor groei en ontwikkeling.

Beddengoed

De veiligheid van beddengoed wordt bepaald door warmte-isolatie, luchtdoorlaatbaarheid, dikte en de manier hoe je baby’s bedje opmaakt. Want, zo is te lezen op veiligheid.nl, “Warmte-isolatie en luchtdoorlaatbaarheid beïnvloeden pas de kans op wiegendood als een baby met zijn hoofd onder de dekens komt. Zolang de baby met zijn hoofd boven het beddengoed ligt kan hij voldoende warmte via zijn hoofd kwijt en vindt er goede ventilatie plaats.”

Terug naar inhoud

Babybed veilig opmaken

Om het risico te verkleinen dat je baby onder de dekens terecht komt, maak je baby’s bed ‘kort’ op. Leg je baby nagenoeg met zijn voeten tegen het voeteneind. Laat er een vuist ruimte tussen zodat je baby zijn beentjes goed kan strekken.
Los beddengoed is ook onveilig. Als je laken en deken dwars legt, kun je deze aan de zijkanten tot onder het matras onderstoppen en blijft het beter zitten. Een stevig ondergestopte baby kan minder makkelijk op zijn buik rollen, voelt zich veilig en blijft lekker warm.

Deken

Hoe dikker de deken, hoe hoger de isolatiewaarde (TOG). Het gewicht van de deken heeft hier geen invloed op. Op de vraag welk materiaal het meest veilig is, kon TNO (Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek) in 2003 geen antwoord geven. Wol, katoen of polyester hebben allen goede en minder goede eigenschappen. De meeste ouders hebben gevoelsmatig voorkeur voor katoen.

Terug naar inhoud

Wat is TOG waarde?

TOG staat voor Thermal Overall Grade en is een maat om aan te geven in hoeverre dekens, slaapzakken, inbakerdoeken, kleding etc. lichaamswarmte vasthouden. Hoe hoger de TOG waarde, hoe moeilijker warmte door de stof kan ontsnappen. En hoe lager de TOG waarde, hoe meer warmteverlies. Om daarin een goede balans te vinden kun je de TOG waarden van kleding en beddengoed bij elkaar optellen. Als hulpmiddel, niet als wet.

Hou een maximum aan van 4.0 TOG om jouw baby veilig en comfortabel te laten slapen bij een kamertemperatuur van 16-18 °C. Behalve de omgevingstemperatuur is ook de luchtvochtigheid belangrijk. Nu is deze binnenshuis meestal redelijk stabiel en gemiddeld, maar een natte luier isoleert bijvoorbeeld minder dan een droge luier. In niet-ademende kleding kan je baby vochtig worden en van met een vochtig huidje koelt hij af. Gewassen beddengoed en kleding hebben een lagere isolatiewaarde, betere luchtdoorlaatbaarheid en nemen beter transpiratievocht op dan nieuwe, ongewassen kleding.

Gemiddelde TOG waarden *

Rompertje zonder of korte mouw 0.2 TOG
Laken 0.2 TOG
Boxpakje/jumpsuit katoen 1.0 TOG
Oude deken (1 laag) 1.5 TOG
Nieuwe deken (1 laag) 2.0 TOG

* Volgens de Britse Textiel Technology Groep
(download pdf Worcestershire Safe Sleeping Guideline)

Op basis van de waarden die diverse fabrikanten afgeven, geldt dit voor babyslaapzakken:
Zomerslaapzak 0.3 – 1.0 TOG
Winterslaapzak 2.5 – 3.5 TOG

En deze TOG waarden voor inbakerdoeken:
0.2 – 2.9 TOG

Dat is nogal een range. Tot een binnentemperatuur van 24 °C kun je je baby te slapen leggen met 1.0 TOG. Is het warmer, dan is het mijns inziens geen geschikt moment om te starten met inbakeren. Als je baby al langere tijd wordt ingebakerd, kunnen warme dagen aanleiding zijn om af te bouwen.

Testen op TOG waarde gebeurt in Nederland door TÜV Rheinland in Enschede, een onafhankelijk testinstituutAls je echter te vroeg afbouwt, zal je baby het door onrust mogelijk warmer hebben dan dat hij het had toen hij nog ingebakerd sliep. Bij zomerse temperaturen gaat het om een persoonlijke inschatting. Overleg met je consultatiebureau als je twijfelt.

En je ziet, ook al is het warm, je kunt je baby gerust in een rompertje en onder een laken te slapen leggen. Het rompertje zal transpiratievocht opnemen en een stevig ondergestopt laken geeft je kindje een gevoel van geborgenheid.

Testen op TOG waarde gebeurt in Nederland door TÜV Rheinland in Enschede, een onafhankelijk testinstituut. Dit instituut geeft de volgende TOG waarden als richting:

24-27 °C < 1.0 TOG
21-23 °C 1.0 – 2.0 TOG
10-20 °C 2.0 – 3.5 TOG

Nogmaals, alle informatie en waarden zijn aanwijzingen en bedoeld voor baby’s die zichzelf op temperatuur kunnen houden. Elk kind is anders, je zult de ideale combinatie voor jouw baby snel leren kennen. Is de informatie uit dit blog geruststellend en leerzaam geweest voor jou? Heb je vragen, stel ze gerust, je krijgt altijd antwoord!

 

Over Sylvie Zuidam

Sylvie Zuidam is moeder van 5 kinderen (22-15 jaar). De jongsten zijn tweelingbroers. Ooit begon zij haar carrière als verpleegkundige, inmiddels is zij al weer jaren ondernemer en blogger. Sylvies passie voor inbakeren begon in oktober 1999 toen haar derde kind een oververmoeide en overprikkelde baby was geworden. Zij las het boekje ‘In doeken gewikkeld’ (nu: Inbakeren brengt rust) en besloot haar baby in te bakeren. Vanaf die tijd werd alles anders! Baby kon eindelijk slapen, papa en mama konden weer slapen en ook de andere kinderen kregen hun ouders weer ‘terug’. Naast inbakeren heeft Sylvie ook een warm hart voor borstvoeding.

19 gedachten over “Warmte, warmtestuwing, TOG waarde en veilig slapen

  1. Hallo! Ik zoek wat informatie. Mn dochter houd van lekker warm. Op dr kamer staat se verwarming uit en wordt zo 16-18 graden snachts. Ze ligt echter in teddy puckababy die 2,5 zou zijn. Alleen met romper en sokken. En tot op heuphoogte een oslo koeka deken 1,9 tog. Dit schijnt veel te hoog te zijn. Maar smorgens wordt ze normaal warm wakker. Voel altijd ff. En dr hoofd en wangen en oren zijn vaak koel. Kan dit kwaad. Is t niet te warm. Als we lichtere dekentje deden of laken wordt ze naar ons inziens wakker. Ook als ze m aftrapt wordt ze wakker. Dan dekken we toe en slaapt ze verder. Kan dit of is het toch teveel en risico?

  2. Beste L.g. ik heb nog eens navraag gedaan. Er geldt voor baby’s een maximum van 4.0 TOG bij een kamertemperatuur van 16-18 graden. Ik heb het blog inmiddels aangepast. Hoe oud is jouw dochter? Is de Teddy Puckababy een bakerslaapzak of een gewone slaapzak? Is deze van 100% katoen? Ademt deze goed? Behalve warm, blijft haar huid (in de Puckababy) ook droog of voelt deze klammig? Groet, Sylvie

  3. Hallo ik heb een vraagje, ik heb een zoontje van twee maanden oud en ben zoo bang dat hij het te warm heeft snachts ik slaap er gewoon niet van.
    Het is nu momenteel 21 graden op zn kamertje en hij ligt inneen dun gewassen rompertje met kortje mouwen en een dun broekje aan. Ook ligt hij onder een dekentje. Ventilatie rooster staat open

  4. Beste Kim,
    Ga overdag regelmatig bij je slapende baby kijken. Een baby die het te warm heeft, kun je meestal wel aan hem zien. je kunt ook in zijn nekje voelen, is de huid warm en droog, dan is het goed. Voelt zijn huid klammig, dan laat je een laagje kleding of bedbekleding weg. Je kunt bij twijfel zijn lichaamstemperatuur opmeten. In de nacht daalt de lichaamstemperatuur, ’s ochtends is deze het laagst. Je kunt jouw zoontje ook bij jullie op de slaapkamer laten slapen als dat je gerust stelt. Groet, Sylvie

  5. mijn dochter is een koukleum volgens mij.
    ze slaapt op een kamer van rond de 20 graden en in een romper met lange mouwen en een ergo pouch slaapzak van 3.5 tog met mouwen en nog voelen haar beentjes en nekje erg koel aan smorgens.
    Ik heb vaak de neiging om er nog een dun koeka dekentje of iets overheen te leggen maar dan zou dit eigenlijk te warm zijn dus??
    Ze is nu net 1 jaar en gaan de zomer in dus het zal wel weer zoeken worden.

  6. Beste Marieke,
    Blijf inderdaad altijd afstemmen op jouw eigen kind. Dat doe je goed. Sommige kindjes zijn kouwelijk van zichzelf, anderen hebben het altijd warm. Het gaat niet alleen om lichaamstemperatuur, omgevingstemperatuur maar ook om behaaglijk voelen. Let er bij jouw kindje ook op of haar huid droog is. Als een baby in niet-ademende kleding slaapt, dan kan het vocht niet weg en als vocht niet weg kan, wordt een baby klammig en ook koud.
    Soms is er polyester in kleding verwerkt, soms is de kleding nog niet goed uitgewassen, dan zie je dit wel eens.
    Groet, Sylvie

  7. Hallo,

    Ik heb een vraag. Ik ben 2 weken geleden begonnen met het inbakeren van mijn inmiddels 6 weken oude zoontje. Ik gebruik de Pacco inbakerdoek. Nu was het de afgelopen week natuurlijk enorm warm en ik vroeg me steeds af of dit kwaad kon. Vandaag heb ik op deze site wat informatie opgedaan en kom tot de ontdekking dat het inderdaad wel te warm is om dan in te bakeren, anders dan de pacco summer. Ik gebruik geen deken, alleen een lakentje savonds en snachts, overdag niks.
    Moet ik nu door het warme weer al gaan afbouwen of is het beter om door te gaan, en hoe?

    Groetjes,
    Manuëlle

  8. Beste Manuelle,
    De warmte blijft nu vooral binnen hangen. Zet een raam open en lucht goed door als jouw zoontje wakker is en uit bed.
    Tips:

    • Binnen laten afkoelen
    • Pacco tussendoor wassen, hoe vaker gewassen, hoe luchtiger de stof
    • Baby eventueel bloot in de Pacco
    • Combineren met een laken is goed (1 laag)
    • Zorg voor rust en regelmaat

    Meer informatie: Inbakeren als het warm is >>
    Groet, Sylvie

  9. Bedankt voor je informatie!

    Ik heb nog een vraag. Is het mogelijk dat mijn zoontje het toch voor mekaar krijgt om zijn armpjes te bewegen en richting zn buikje verschuiven? Ik baker hem echt strak in, of is hij gewoon super sterk dan. Logisch lijk me om de doek strakker te doen, maar volgens mij kan dat echt wil het voor hem comfortabel blijven.

  10. Strak is strak, op het filmpje (1.45 min.) zie je hoe dat eruit ziet en hoe de Pacco doek hoort te zitten. Je gebruikt de Pacco Piccolo, is dit een nieuwe doek of heb je m van iemand overgenomen? Hoe lang en hoe zwaar is jouw zoontje nu? Misschien kan ik je nog wat tips geven. Je mag mij ook twee foto’s mailen, dan kan ik even meekijken hoe de Pacco zit en wellicht meer concrete tips geven.

    Maak een foto als de binnen/armendoek gesloten is en 1 foto als de hele Pacco gesloten is. Ik vind het leuk om jouw zoontje te zien, maar als je hem onherkenbaar fotografeert, begrijp ik dat ook. Het belangrijkstre is dat ik goed kan zien hoe de doek zit. Mail naar info@inbakeren.nl. Dit is mijn eigen e-mailadres en wordt door niemand anders gelezen. Vriendelijke groeten, Sylvie Zuidam

  11. Hoeveel TOG is een romper met lange mouwen?

    Mijn zoontje van 3 maanden heeft het altijd warm. Zijn hoofd is vaak ronduit heet. Hij slaapt bij ons op de kamer in zijn eigen bedje maar nu in de zomer wordt het soms wel 24 graden in de slaapkamer. Daarom slaapt hij in een slaapzak van 0,6 TOG en heeft hij alleen een rompertje aan. Korte mouwen heb ik geprobeerd maar dat is toch wel koud in de ochtend merk ik, zelf lig ik ook niet de hele nacht met blote armen. Ik vraag me of hoeveel TOG de lange mouwen zijn.

  12. Ik ga morgen even een foto maken en mailen. Bedankt dat je me wilt helpen.
    Hij lijkt nu namelijk steeds meer te kunnen bewegen. Ik doe hem echt strak, alleen dan lijkt het net of ik niet genoeg ruimte heb om het klitteband goed vast te maken, alsof de doek dan te groot is zeg maar.Hij is 7 weken. gewicht weet ik even niet. Met 4 weken woog hij 4,5 kilo.
    Ik heb de doek overgenomen van iemand die hem nieuw heeft gekocht 7 maanden geleden. Dus hij is voor 1 kindje gebruikt.

  13. Beste Esmeralda,
    In Nederland worden vooral dekens en slaapzakken getest op TOG waarde. Ik ben niet bekend met TOG waarden van rompers. De waarden in dit artikel zijn overgenomen van het testinstituut in Groot Brittannië.
    Goed wassen zorgt ervoor dat katoen luchtiger wordt en goed vocht kan opnemen. Vorige week bleef de warmte erg hangen binnen, tijdens dit soort dagen goed luchten als je baby wakker is en uit bed.
    Vriendelijke groeten, Sylvie Zuidam

  14. Hoi Sylvie,

    Mijn zoontje is nu 5 weken, maar was ook 4,5 week te vroeg geboren. Ik vind het lastig te bepalen hoe warm ik hem in bed moet leggen. Hij slaapt nu in een romper korte mouw, broekje en shirtje lange mouw, sokjes en puckababy piep. Daarover een lakentje en een dekentje. Ik temperatuur hem wel regelmatig en voel ook in z’n nekje en dat is allemaal prima, maar ik blijf twijfelen of ik hem niet te warm of te koud in bed leg!

  15. Beste Kirsten,
    Zo te lezen doe je wat je kunt, regelmatig checken is goed. En ben je echt ongerust, dan gewoon contact opnemen met jouw consultatiebureau of huisarts. Het is logisch dat je af en toe onzeker bent. Dat zijn alle nieuwe moeders.
    Groet, Sylvie

  16. Hallo, ons zoontje word volgende week 3 maanden. Nu met deze warme dag is het 30, 31 graden op zijn kamer. Hij heeft de afgelopen dagen in zijn puckababy mini 0,5 tog geslapen met alleen een luier eronder en verder niks (geen lakentje etc). Vandaag heb ik hem een puckababy mini tencel gehaald, 0,25 tog en wil hem ook gewoon alleen met een luier aan in deze puckababy laten slapen met verder niks. Dat kan toch wel he? Aangezien het zo warm is op zijn kamer

  17. Beste Nancy, temperatuurschema’s en productaansprakelijkheid gaat meestal niet verder dan 27 graden. Laat jouw baby slapen op de koelste plaats in huis, meer zinnigs kan ik niet antwoorden. Groet, Sylvie

  18. Hallo,
    Mijn dochter van 4,5 maand koelt ’s nachts heel erg af. Soms is ze ’s avonds nog 37,5 en een paar uur later nog maar 36,0. Onze slaapkamer is vrij koel, straks in de winter krijgen we hem niet warmer dan 10 graden. Ze ligt momenteel nog ingewikkeld in een wollen deken, met daarover nog 1 of 2 wollen dekens. Verder draagt ze een wolzijden romper, wollen maillot en katoenen kleertjes in een katoenen slaapzak. Ze ligt nu nog erg stil, maar als ze gaat bewegen en niet meer in de doek slaapt zal ze nog koudere armpjes krijgen. Wat is voor haar een goede, warme slaapzak of pyjama?

  19. Beste Liselot,
    Het beste is om dit aan de jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau te vragen. Is er een inloopspreekuur bij jullie? Of bel haar. Daar is het consultatiebureau voor. Gewoon doen hoor! Groet, Sylvie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *