Wie op internet zoekt, zal snel merken dat er uiteenlopende opvattingen bestaan over thema’s als borstvoeding, huilen en troosten. Bij lezing van de vele vragen van ouders voel ik steeds de behoefte om meer te willen weten over de baby en de ouders als ík het antwoord zou moeten geven. Mijn antwoord zou maar een half of een ‘ongeveer’ antwoord zijn, omdat de context van de vraag veelal onvoldoende beschreven wordt. Voor een weloverwogen antwoord is zicht hebben op het dagverloop met zijn weerkerende gebeurtenissen belangrijk.
In mijn boeken gaat het juist om de samenhang der dingen. De kwaliteit van slapen en drinken, maar ook van het tevreden alleen spelen kan niet los van elkaar gezien worden.
Vanwege uiteenlopende en verwarrende opvattingen belicht ik een aantal thema’s waaronder in dit blog de opvatting dat het in slaap laten huilen schadelijk zou zijn voor een kind en zou leiden tot aangeleerde hulpeloosheid.
Deze opvattingen en overige zoals: toepassing van regelmaat zou negatieve invloed op borstvoeding hebben en bij deze methode zou sensitief responsieve zorg ontzegd worden, worden weerlegd in een artikel in het Tijdschrift voor Verloskundigen.¹
Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat aantoont dat het gedurende 15-30 minuten in slaap laten huilen van een kind dat moe is en aan slapen toe – als onderdeel van de regelmaataanpak – schadelijk is. Temeer als in ogenschouw wordt genomen dat de duur van deze inslaaphuil zonder troosten alleen voor de eerste twee dagen geldt. En dat het om huilen gaat bij een kind dat moe is en aan slapen toe. Slapen is dan immers aan de orde als het medicijn tegen moeheid. De kinderen die huilen bij te slapen gelegd worden zijn de kinderen die meestal niet gewend zijn om uit zichzelf in slaap te vallen. Het kortdurende huilen hoort voor hen bij het gewennen aan het zelf in slaap vallen. Bij consequent toepassen van de regelmaat neemt het huilen vaak al na een paar slaapjes per slaapje in duur en intensiteit af.
Het is dan ook een misverstand te denken dat bij deze aanpak het advies gegeven wordt om een kind een langdurige periode consequent tot 30 minuten huilend alleen te laten totdat hij slaapt. Ook is het een misverstand dat er bij elk huilen, in wat voor situatie dan ook, 30 minuten afgewacht moet worden voordat een kind getroost mag worden. Bij de hier beschreven aanpak wordt de spiraal doorbroken van steeds in slaap geholpen worden met hazenslaapjes en oververmoeidheid als gevolg. En dat kan, zoals gezegd kortdurend met een inslaaphuil gepaard gaan. Het resultaat is veelal: meer slapen, overmatig huilen verdwijnt en allen het huilen als signaal van honger, ongenoegen of pijn blijft over.
Voor zover bekend is er eveneens geen wetenschappelijk bewijs of op ervaringspraktijk gebaseerd bewijs dat aantoont dat de hechting tussen moeder en kind gevaar zou lopen door kortdurend laten huilen. Door de rust en regelmaat-aanpak is het uitgeruste kind weer ontvankelijk voor knuffelen en wederzijds contact. Ook de ouders raken uitgerust, waardoor plezier en zelfvertrouwen toenemen. Het is dan ook onwaarschijnlijk dat de kortdurende stress van het huilen voorafgaand aan het in slaap vallen blijvende negatieve gevolgen heeft.
Aangeleerde hulpeloosheid kan ontstaan als het huilen van een kind langdurig en bij herhaling niet beantwoord wordt. Het kind stopt met huilen omdat het toch niks uithaalt. Apathisch gedrag is kenmerkend voor aangeleerde hulpeloosheid. De hier beschreven aanpak leidt echter tot allerlei verbeteringen; het overmatig huilen verdwijnt en het normale huilen als signaal blijft over; de lichaamstaal wordt duidelijker, waardoor de interactie tussen ouder en kind verbetert; en het kind staat weer open voor knuffelen en lichamelijk contact. Er wordt meer geslapen en de oververmoeidheid verdwijnt. We hebben dit gezien in het wetenschappelijk onderzoek.
In de dagelijkse consultatiebureau-praktijk is er dezelfde ervaring. Dit resultaat stemt op geen enkele manier overeen met de kenmerken van aangeleerde hulpeloosheid.
Het misverstand zit hem hier in dat hier en daar de idee heeft postgevat dat het kind bij huilen te allen tijde 15 tot 30 minuten aan zijn lot overgelaten moet worden voordat de ouder iets mag doen. De zinsnede ‘de kookwekker op 30 minuten zetten’ is aldus uit zijn context gehaald en lijkt een eigen leven te leiden. Niettemin heb ik in de laatste druk van ‘Regelmaat en inbakeren’ de tijd van het huilen bij het zelf in slaap vallen naar 20 minuten teruggebracht, vooral omdat dit meestal de bovengrens is.
Het 15-20 minuten ongestoord laten huilen voorafgaand aan het in slaap vallen wordt alleen aangeraden de eerste 2 dagen van de aanpak. De suggestie de eierwekker te zetten was slechts bedoeld als een houvast voor de ouder om enig zich op de reële tijd te houden (vijf minuten huilen lijken gevoelsmatig vaak een half uur). Omdat de kookwerker als mechanisch apparaat bij een aantal mensen op weerstand stuitte, laat ik in het geschreven huidige advies de keuze aan de ouder hoe de tijd in de gaten te houden. Overigens is er altijd uitgegaan van de keuzevrijheid van de ouder omtrent een advies.
Bronnen:
(1) ‘Rust en regelmaat: goed voor kind en ouders én hun interactie.’
(Tijdschrift voor Verloskundigen, 34e jaargang, blz. 17-20a, mei 2009).
(2) Inbakeren brengt rust, februari 2011, 10e druk .
(3) Regelmaat en inbakeren. Voorkomen en verhelpen van huilen en onrust. Augustus 2010, 10e uitgebreide druk .
Dit artikel is een stuk genuanceerder dan wat er in het Groeiboekje van het consultatiebureau beschreven wordt. Op zoek naar tips over het in slaap krijgen van de baby las ik in het hoofdstukje 6-12 maanden:
“(…)
- Leg je kind in bed, neem duidelijk afscheid en ga weg. Rek dit moment niet.
- Je kind mag best een kwartier huilen.
- Is hij echt overstuur? Ga hem dan troosten en wees duidelijk dat je weer weggaat. Blijf dit zo doen. Haal je kind niet uit bed.”
Als je dit zo leest mag je kind van het cb best elke avond een kwartier huilen… Ik snap dat ze de teksten kort en duidelijk willen houden, maar wat achtergrondinformatie en nuance was hier wel op zijn plaats geweest.
Reacties via Facebook:
Op Twitter stelde ik de vraag: Elke baby huilt, van honger, van pijn of van moeheid. Mag een baby (even) huilen voor het slapen? Wat vind jij?
mijn visie op bovenstaande; ik wou even zeggen dat ik dit advies ook van het cb heb gekregen en kort heb toegepast. Wat ik hiervan heb geleerd: niet naar mijn zoontje en naar mijn eigen intuïtie te luisteren. Dit heeft bijgedragen aan mijn postnatale depressie. Door babytjes te laten huilen alleen in hun kamer leer je hen mijn inziens dat huilen toch geen zin heeft en een van hun weinige manieren van van communicatie hierdoor zal uitdoven. Je geeft geen gehoor aan hun behoefte van veiligheid en geborgenheid. Gelukkig heb ik dit niet lang toegepast omdat het tegen al mijn moedergevoelens indruist en hebben ze mij in het ziekenhuis wel het vertrouwen kunnen geven in ons. De psychologe aldaar gaf aan dat zij al lang een petitie hadden getekent tegen het laten huilen van baby’s. Baby’s horen niet alleen in hun bedje te huilen, als ze huilen laat ze dan bij hun moeders zijn en gedragen worden en voeding op verzoek krijgen. En moeders horen niet beneden huilend op de bank te zitten met gezwollen borsten terwijl ze de kookwekker in de gaten houden. Er is niet voor niks zo’n sterke band tussen moeder en kind. en van 30 min. naar max 15-20min terugbrengen van de huiltijd, u weet toch dat baby’s nog helemaal geen tijdsbesef hebben?
Voor wie is deze methode, is het het beste voor het kind, of is het makkelijk voor de ouders? Het wordt uit wanhoop gedaan, maar mijn inziens moet er gekeken worden naar preventie en naar culturen die dichter bij natuurlijk moederschap staan.
Bij mijn oudste dochter heb ik de rust, regelmaat en inbaker methode toegepast. Toendertijd (ze is nu 5,5) stond er niks over alleen de eerste 2 dagen 30 minuten en ook het consultatiebureau dat uitleg kwam geven melde hier niks over. Het koste hier heel erg veel moeite (duurde zeker 10 dagen voor ze ‘beter’ ging slapen ofwel minder lang huilde vooraf). Het gaat zo in tegen ieder moedergevoel. Het kookwekkertje had ik echt nodig en dan nog lukte het me alleen doordat ik in een ruimte kon zitten van waaruit ik het huilen niet of heel zachtjes kon horen. Achteraf gezien waanzin en ingegeven door onzekerheid.
Inmiddels is mijn tweede dochter 5 maanden en ikzelf dus ruim 5 jaar ouder. Nu ik luister naar mijn gevoel houdt dat in dat ik haar heel veel bij me draag in een draagdoek (geeft ook een bakening maar dan wel in veilige nabijheid van mama) en ‘s nachts bij me in bed. En dit kost me zooooooooooo veel minder energie omdat het gewoon goed voelt!! Mijn dochter huilt gewoon bijna nooit. Zo weinig dat mijn oudste dochter op een gegeven moment opmerkte ‘oh ik was vergeten dat ze ook kon huilen’, want doordat we voortdurend samen zijn worden signalen snel opgepakt en naar gereageerd en ik ben er echt van overtuigt dat dit ook mijn dochter zo’n veilige basis geeft dat ze zich geborgen en lekker in haar vel voelt zoveel meer dan mijn oudste dochter.
Ik geniet meer van het moederschap en ben veel relaxter en dat voelt ze ook.
Ik herken zeker wat punten die beschreven worden. Ook hier is het rust en regelmaat in de zin van prikkels beperken en reageren op haar natuurlijke ritme. Ze floreert, is altijd vrolijk, slaapt ‘s nachts keigoed in bed terwijl ze overdag alleen in de doek (ook prima) slaapt en heeft een ontspannen moeder. Ik ben blij dat er punten aangepast zijn in de methode. Maar het blijft een methode die voor lang niet iedereen werkt. Blijven kijken naar je kind en luisteren naar je gevoel zijn naar mijn mening wijzer en zorgden hier in elk geval voor iedereen voor meer levensgeluk.
een draagdoek is inderdaad een veel natuurlijkere en vriendelijkere methode van inbakeren voor moeder en kind waarbij je toch nog alles kan doen in je huis en met je andere kindje.
Het ging in het boek van Ria Blom ‘Regelmaat en Inbakeren’, in ieder geval de versie die in mijn kast staat, toch zeker om 30 minuten, waarbij na 15 minuten bij een adempauze de kookwekker opnieuw op 30 minuten gezet mocht worden. Er wordt zelfs gesproken over 30 tot 60 minuten.
Bovendien gaat het over ‘één tot twee weken’ voor het nieuwe ritme geaccepteerd is door de baby. De gemiddelde ouder zal hier heel makkelijk in lezen dat het 1. prima is om je baby 45 tot 60 minuten te laten huilen, en 2. dat dit best twee weken kan duren.
Ook bij het terugbrengen tot 20 minuten geldt wat iemand hierboven al aanhaalt: een baby hééft helemaal geen tijdsbesef. Na een kwartier zou een baby even een halve minuut stil kunnen zijn, en dit zou het bewijs zijn dat de baby helemaal niet zo overstuur is? Als ik een kwartier huil om welke reden dan ook, mag ik toch hopen dat mijn partner me ondertussen wel eens is gaan troosten.
Keuzes op het gebied van slapen, voeden, huilen, troosten etc. worden bepaald door tijd en cultuur. In onze cultuur beginnen de meesten vrij onervaren aan het verzorgen en grootbrengen van kinderen en vinden al doende hun eigen weg daarin.
Op mijn site heb ik geschreven: ‘De combinatie van rust, regelmaat en inbakeren is een manier om onrust bij een baby te voorkomen of te verhelpen, maar het is zeker niet de enige. Laat het idee varen als je voelt dat het niet bij je past.’
Hadewich, wat jij schetst kom ik ook tegen. Ik weet niet of dit de interpretatie van ‘de gemiddelde ouder’ is. Ik ken ook veel ouders voor wie deze boeken een goed hulpmiddel zijn geweest om hun kind beter te begrijpen en een nieuwe gezinsbalans te vinden. En ik zie ook ouders die kiezen voor dragen en samen slapen, er geen rust in vinden en jarenlang blijven tobben.
Voeding en opvoeding mag je een persoonlijke invulling geven. Je mag leren en bijstellen. De ervaring en wijsheid die ik heb opgedaan met mijn laatste kinderen had ik graag al bij de eerste gehad :)
wellicht wat laat, maar ik voeg graag nog aan de reacties toe dat er wel zeker onderzoek is gedaan naar de effecten van het laten huilen en dat een groep zorgverleners, w.o. borstvoedingsorganisaties en fysiotherapeuten, deze onderzoeken heeft aangehaald in hun reactie op de concept richtlijn huilen, waarin ze fel tegen het laten huilen zijn.
Buitenlandse deskundigen adviseren ook geen slaaptraining te doen (wat laten huilen kan zijn) bij een baby onder de zes maanden. Simpelweg omdat er geen tijdsbesef is, deze baby’s goed moeten hechten en om andere redenen.
Een baby huilt om een reden en het huilen mag idd best even mopperen zijn, maar 5 minuten echt huilen is al te lang. Het is ook niet nodig omdat er diverse methodes zijn waarbij een baby prima in een regelmaat kan komen zonder minuten te huilen. Het vergt alleen wat meer geduld van de ouders, maar juist dit sluit vaak beter aan bij het moedergevoel.
In reactie op bovenstaande: er is geen gedegen onderzoek gedaan naar de gevolgen van slaaptraining (met laten huilen). De onderzoeken die telkens in deze discussie worden aangehaald zijn onderzoeken naar de gevolgen van (extreem) huilen bij baby’s over een lange periode. Sommige conclusies, met name over onveilige hechting, zijn gebaseerd op onderzoeken in Roemeense weeshuizen en huilbaby’s van ouder dan een jaar (die dus al langer dan een jaar ontroostbaar huilen). Ouders die slaaptraining toepassen doen dat in de meeste gevallen hooguit voor een paar weken in een verder liefdevolle en verzorgende omgeving. Kortom, situaties die niet vergelijkbaar zijn en je kan deze onderzoeken dan ook niet gebruiken om slaaptraining af te keuren.
Een eerste onderzoek in Australië onder 300 kinderen naar de gevolgen van slaaptraining laat geen verschil zien qua hechting en sociaal gedrag met kinderen bij wie geen slaaptraining is toegepast. Maar dit is een eerste onderzoek en er zal meer research nodig zijn.
Wel is het zo dat eigenlijk alle internationale slaapexperts het er over eens zijn dat je baby’s onder de 6 maanden niet moet laten huilen en je geen slaaptraining moet toepassen. Ze zijn nog niet ‘rijp’ genoeg en hebben de steun van hun ouders volledig nodig. Het is dan ook vreemd dat Nederland wel dit advies geeft en dan ook nog eens voor een periode van 30 minuten met kookwekker.
Ik kreeg zelf afgelopen week weer dit advies voor mijn 5 weken oude dochter, omdat ze ‘s nachts nog veel wakker is. Heel treurig eigenlijk, zeker als je bedenkt dat het normaal baby gedrag is wat op heel veel lieve manieren is bij te sturen. Want ook dat blijkt uit onderzoek: de methodes zonder huilen werken even goed als de methodes met huilen (alleen kosten ze wat meer tijd).
Verder sluit ik me aan bij de opmerking van Sylvie. Opvoeden is persoonlijk en gaat gepaard met vallen en opstaan.