Kraamtijd tips rust regelmaat

Nieuwe advies ter preventie van wiegendood: alle baby’s aan de fopspeen

De American Academy of Pediatrics (AAP) publiceerde onlangs enkele nieuwe aanbevelingen ter aanvulling van de bestaande adviezen (1) op het gebied van wiegendood.

Nieuwe adviezen

» Rugligging ook voor preterme pasgeborenen > 32 weken
» Tweelingen niet samen in één bed laten slapen
» Gebruik geen stabilisatiekussens in het babybed
» Geef je baby een fopspeen *

* bij borstgevoede baby’s wachten tot de borstvoeding goed op gang is gekomen.

Bestaande adviezen (in het kort)

» Leg je baby niet in buikligging te slapen
» Leg je baby niet op zijn zij te slapen, ook niet in de eerste weken
» Samen slapen: niet in één bed, wel in één kamer
» Geen dekbed of kussens bij je baby in de buurt
» Niet roken

Flesvoeding

Flesvoeding hangt samen met een hogere kans op wiegendood. Baby’s die flesvoeding krijgen verdienen daarom bijzondere aandacht, geef hen vanaf de eerste dag een fopspeen. Omdat de zuigbehoefte van flesgevoede baby’s vaak nog niet voldaan is na de voeding, willen zij meestal wel zuigen op een speentje.

Borstvoeding

Waarom overlijden er minder borstgevoede baby’s aan wiegendood? Waarschijnlijk vanwege de beschermende stoffen in moedermelk. Mogelijk ook door het zuigen aan de borst en de ontwikkeling van de spieren in het gehele mond- en halsgebied.

De reden van het advies om ook borstgevoede baby’s een fopspeen te geven is vanwege het rustgevende effect. In informatie van de Stichting Wiegendood is te lezen: “De beschermde functie van een fopspeen komt vooral tot haar recht bij het in slaap vallen.” (2)
Rustgevende effecten zijn mijns inziens echter niet alleen te bereiken met een fopspeen.

Lang werd gedacht dat een fopspeen nadelig effect op borstvoeding had. Voor tepel-speenverwarring en negatief effect op de duur van borstvoeding tot 4 maanden is echter geen wetenschappelijk bewijs gevonden. Wat ik ouders wèl adviseer is om hun baby alleen een fopspeen te geven na een voeding en niet om voedingen uit te stellen. Dit laatste gebeurt meestal door ‘voeden op de klok’ en houdt aanwezige onrust in stand.

Ik ben benieuwd naar de vertaling van het fopspeen-advies in de praktijk. Wanneer een fopspeen geven? Speentje wel of niet opnieuw (terug)geven? Hoe vaak?

Op de vraag waaróm een fopspeen beschermend werkt, is nog geen pasklaar antwoord. In één van de studies (3) las ik over fopspeengebruik ‘during sleep’ en gebruik van een fopspeen ‘during the last sleep’. Ik heb geen concretere aanwijzingen kunnen vinden m.b.t. wanneer, hoeveel en hoe lang je baby het beste een fopspeen te geven.

Overige veronderstellingen die genoemd worden in het NTVG:
» Beschermend effect zou kunnen komen door minder diepe slaap, een lagere ‘arousal’ drempel
» Modificatie van autonome controle
» Een door de speen gezekerde vrije ademweg

Bij deze vermoedens zou je kunnen denken dat een baby tijdens de slaap continue een fopspeen in zijn mondje zou moeten hebben.

Helaas blijven er nog vragen onbeantwoord en ik hoop dat ouders in de praktijk meer horen en lezen dan: “Nieuw advies tegen wiegendood: altijd speen” (4)

Bronnen:
(1) Aanvullende adviezen voor veilig slapen ter preventie van wiegendood, Josanne M.A. Munsters, Henk Wierenga, Magda M. Boere-Boonekamp, Ben A. Semmekrot en Adèle C. Engelberts, Ned Tijdschr Geneeskd. 2013;157:A5568.

(2) Borstvoeding en verantwoord fopspeengebruik, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.

(3) Use of a dummy (pacifier) during sleep and risk of sudden infant death syndrome (SIDS), De-Kun Li, Marian Willinger, Diana B Petitti, Roxana Odouli, Liyan Liu, Howard J Hoffman, BMJ 2006;332:18

(4) Nieuw advies tegen wiegendood: altijd een speen, NRC Handelsblad, 19 februari 2013.

Meer lezen

Tot welke leeftijd geef je je baby een fopspeen?

Minder wiegendood, meer angst

 

Sylvie Zuidam (1970) deed de hbo-opleiding verpleegkunde en werkte in diverse velden van de gezondheidszorg. Zij werd in 1994 voor het eerst moeder en kreeg uiteindelijk vijf kinderen. Sylvie ontdekte inbakeren in oktober 1999 toen haar derde kind een oververmoeide en overprikkelde baby was geworden. Zij las het boekje ‘In doeken gewikkeld’ (nu: Inbakeren brengt rust) en besloot haar baby in te bakeren. Vanaf die tijd werd alles anders! De baby kon eindelijk slapen, papa en mama konden weer slapen en ook de andere kinderen kregen hun ouders weer ‘terug’. Naast inbakeren heeft Sylvie ook een warm hart voor borstvoeding. In 2001 startte Sylvie de site inbakeren.nl en tien jaar later ging zij ook bloggen. Over lichaamstaal van baby’s en over huilen, voeden en slapen. Aangemoedigd door de positieve reacties van ouders op haar blogs en schrijfstijl, schreef zij in 2015 het boek Slapen als een baby.